Silnik 1.9 TDI (Turbocharged Direct Injection) zadebiutował w 1991 roku pod maską Audi 80 (B4). Była to przełomowa konstrukcja koncernu Volkswagen AG, która zrewolucjonizowała rynek motoryzacyjny poprzez wprowadzenie bezpośredniego wtrysku paliwa do silnika wysokoprężnego w samochodzie osobowym. Początkowo jednostka rozwijała moc 90 KM i była zasilana klasyczną pompą rozdzielaczową. Prawdziwym kamieniem milowym okazało się jednak wprowadzenie w 1998 roku technologii pompowtryskiwaczy (oznaczanych jako PD – Pumpe-Düse), która pozwoliła na uzyskanie znacznie wyższego ciśnienia wtrysku, lepszych osiągów oraz wyższej wydajności, co ugruntowało pozycję tego silnika na rynku przez kolejne kilkanaście lat.

Silnik 1.9 TDI zyskał miano kultowego przede wszystkim dzięki swojej legendarnej trwałości i niemal pancernej konstrukcji, która bez większych problemów potrafiła pokonać dystanse rzędu pół miliona kilometrów i więcej. Kierowcy pokochali go za wyjątkowo niskie zużycie paliwa, które w trasie potrafiło spaść poniżej 5 litrów na 100 km, przy jednoczesnym zachowaniu świetnej dynamiki i wysokiego momentu obrotowego dostępnego od niskich obrotów. Dodatkowo silnik ten był niezwykle prosty w naprawach, podatny na tuning elektroniczny (chiptuning) oraz cechował się ogromną dostępnością tanich części zamiennych, co czyniło go niezwykle ekonomicznym w eksploatacji.

Silnik 1.9 TDI występował w wielu wariantach mocy, które globalnie dzieli się na starsze wersje z pompą rotacyjną (VP) oraz nowsze z pompowtryskiwaczami (PD). Wśród odmian zasilanych pompą wtryskową wyróżnia się wersje 75 KM (najsłabsza, wczesna odmiana), niezwykle popularne i pancerne 90 KM (wyposażone w tradycyjną turbinę lub zmienną geometrię VNT) oraz dynamiczne 110 KM, będące szczytowym osiągnięciem tej technologii. Wraz z wprowadzeniem pompowtryskiwaczy na rynku pojawiły się odmiany 101 KM i 105 KM (standard w nowszych modelach koncernu), przejściowa wersja 115 KM o wysokim momencie obrotowym, a także kultowa odmiana 130 KM, uznawana za najlepszy kompromis wytrzymałości i dynamiki oraz doskonałą bazę do modyfikacji. Gamę zamykały topowe, fabrycznie wzmocnione wersje usportowione o mocy 150 KM oraz najmocniejsza, rzadko spotykana odmiana 160 KM, która trafiała wyłącznie do topowych modeli niszowych.

Jako flagowy diesel koncernu VAG, jednostka 1.9 TDI trafiła pod maski dziesiątek modeli kilku popularnych marek. W Volkswagenie napędzała m.in. Golfy (generacji III, IV i V), Passaty (B4, B5, B6) oraz Bore i Tourana. W Audi montowano ją w modelach 80, A3, A4 oraz A6. Silnik ten stał się również fundamentem sukcesu rynkowego czeskiej Skody, napędzając Octavię, Fabię i Superba, a także hiszpańskiego SEAT-a, gdzie trafiał do modeli Ibiza, Leon, Toledo czy Alhambra. Co ciekawe, ze względu na współpracę technologiczną, silnik ten montowano także w pierwszej generacji Forda Galaxy.

Silnik 1.9 TDI stał się symbolem złotej ery motoryzacji przełomu wieków i na stałe zapisał się w historii jako jeden z najlepszych silników wysokoprężnych wszech czasów. Choć z dzisiejszej perspektywy jego kultura pracy (charakterystyczny, głośny klekot) oraz normy emisji spalin nie spełniają współczesnych standardów, to pod względem relacji niezawodności do kosztów utrzymania pozostaje wzorem nie do prześcignięcia. Jego produkcję w Europie zakończono ostatecznie około 2010 roku na rzecz nowszych jednostek 1.6 i 2.0 TDI z systemem Common Rail, jednak miliony egzemplarzy 1.9 TDI do dziś z powodzeniem jeżdżą po drogach całego świata.

Silnik zarówno wyśmiewany, jak i pożądany. Nie można mu odmówić kilku znaczących zalet, takich jak oszczędność i niezawodność. Jednak kultura pracy diesla nie jest dla każdego. Takie silniki – proste, oszczędne i dynamiczne – już nigdy nie wrócą, więc można patrzeć na samochody z tą jednostką z sentymentem.