Kiedy w 1994 roku na salonie samochodowym w Paryżu zadebiutowała Alfa Romeo GTV wraz ze swoją siostrą z otwartym dachem, modelem Spider, świat motoryzacji wstrzymał oddech. Projektant Enrico Fumia z biura Pininfarina stworzył coś, co nie przypominało niczego innego na drodze. GTV (Gran Turismo Veloce) typu 916 stała się symbolem odrodzenia marki po wieloletnich problemach. Model ten powstał na platformie Tipo Due (typ dwa). To przednionapędowa platforma zaprojektowana przez włoską grupę Fiat. Była wykorzystywana Od końca lat 80-tych po lata dwutysięczne. Dzięki temu udało się ograniczyć koszta, a samochody zbudowane na tej platformie miały wiele wspólnych części.

Design Alfy Romeo GTV typu 916 to fascynujące połączenie zaawansowanej aerodynamiki i wizualnego dramatyzmu, które sprawia, że auto nawet po trzech dekadach wygląda wspaniale. Jego charakterystyczna sylwetka stanowi lekcję radykalnego projektowania, w którym każda linia ma swoje uzasadnienie estetyczne i funkcjonalne. Kluczowym elementem kompozycji jest agresywny kształt klina, uzyskany dzięki wyraźnemu kontrastowi między bardzo niskim przodem a wysoko poprowadzonym tyłem, co nadaje autu niesamowitej dynamiki. Ten drapieżny wizerunek potęgują unikalne, podwójne reflektory – małe, soczewkowe punkty świetlne zostały niemal „zatopione” w strukturze maski, stając się natychmiast rozpoznawalnym znakiem rozpoznawczym modelu. Sama maska jest zresztą majstersztykiem inżynieryjnym; to gigantyczna konstrukcja typu „Clamshell”, wykonana z lekkich kompozytów (KVR). Jej unikalność polega na tym, że obejmuje ona nie tylko górną część silnika, ale również całe przednie błotniki, tworząc gładką, niemal nieprzerwaną powierzchnię.

Całość projektu spaja głębokie przetłoczenie boczne, które biegnie zdecydowaną linią od wnęki przedniego koła aż po samą krawędź bagażnika. Ten zabieg stylistyczny nie tylko optycznie obniża przód auta, ale też nadaje nadwoziu muskularności, definiując GTV jako jedno z najbardziej wyrazistych coupe lat 90. Tył wieńczą wąskie lampy przechodzące przez całą szerokość nadwozia – to rozwiązanie, które po latach wróciło do łask i dziś zobaczymy je w wielu samochodach, niezależnie od marki czy segmentu.

Wnętrze GTV 916 to projekt całkowicie skupiony na kierowcy, gdzie głębokie, retro-sportowe tuby wskaźników na konsoli środkowej są wymownie zwrócone w stronę prowadzącego. Bardzo niska pozycja za kierownicą oraz świetnie wyprofilowane fotele, często wykończone luksusową skórą marki Momo, dopełniają całości, czyniąc kabinę stylowym azylem typu GT.

O ile przed liftingiem kokpit mógł sprawiać wrażenie nieco topornego, głównie ze względu na masywną, czteroramienną kierownicę, o tyle po pierwszej modernizacji wnętrze zyskało na lekkości i stało się prawdziwie ponadczasowe. Wprowadzenie nowej, trójramiennej kierownicy oraz subtelne zmiany w wykończeniu sprawiły, że środek Alfy idealnie zgrał się z jej awangardowym nadwoziem, oferując klimat klasycznej elegancji połączonej z nutą agresji.

Podstawę oferty stanowiły silniki z rodziny Twin Spark o pojemnościach 1.8 oraz najpopularniejszej 2.0 litra. Charakteryzowały się one dwiema świecami zapłonowymi na każdy cylinder i zmiennymi fazami rozrządu, co pozwalało na uzyskanie mocy od 144 do 155 KM i zapewniało autu świetne wyważenie. Świetnie brzmiały jak na czterocylidrówki i uwielbiały wysokie obroty. Zadbane jednostki dadzą każdemu wiele frajdy z jazdy. Ciekawostką jest, że ze względu na rynek włoski była dostępna jednostka 2.0 V6 Turbo o mocy 202 KM, która była odpowiedzią na tamtejsze przepisy podatkowe. Mimo tego, że o jednostka "Busso" jest mniej doceniana i poszukiwana. Ośmiozaworowy silnik był bardziej surowy, mniej aksamitny ale z doświadczenia wiem, że to naprawdę ciekawa jednostka o gwałtownej i sportowej charakterystyce.

Najbardziej porzondanymi silnikami w GTV były jednak wolnossące silniki V6 „Busso” z chromowanymi dolotami, które uważa się za jedne z najlepiej brzmiących jednostek w historii. W Spiderze montowano 12-zaworową wersję 3.0 V6, natomiast w coupe znacznie wydajniejszą odmianę 24-zawarową o mocy 218-220 KM, pozwalającą na sprint do setki w niecałe 7 sekund. Szczytowym osiągnięciem w tym modelu była wprowadzona pod koniec produkcji jednostka 3.2 V6 24V, generująca imponujące 240 KM. Ten silnik czynił z GTV jedno z najszybszych przednionapędowych aut swoich czasów, osiągające prędkość maksymalną 255 km/h.

Warto również wspomnieć o nowoczesnym epizodzie w postaci silnika 2.0 JTS z bezpośrednim wtryskiem paliwa (165 KM), który zastąpił klasyczne Twin Sparki w późniejszej fazie produkcji, oferując lepszą kulturę pracy i niższe spalanie.

Zawieszenie Alfy Romeo GTV (916) zdefiniowało jej sportowy charakter. Choć auto bazuje na platformie Fiata, inżynierowie Alfy zadbali o to, by samochód „dowoził” pod względem emocji. Z przodu postawiono na sztywne kolumny MacPhersona i niezwykle bezpośredni układ kierowniczy (zaledwie 2,2 obrotu).

Prawdziwą innowacją był jednak tył: zaawansowany układ wielowahaczowy (multilink) zamontowany na aluminiowej ramie pomocniczej. Przez lata było to rozwiązanie charakterystyczne dla Alfy Romeo, dające dużą przewagę w prowadzeniu mimo przedniego napędu (zazwyczaj pozbawionego szpery). Dzięki unikalnej geometrii oferowało ono efekt pasywnego skrętu kół, co pozwalało autu „wgryzać się” w zakręty i skutecznie ograniczało podsterowność. To właśnie te rozwiązania uczyniły z GTV jedną z najlepiej prowadzących się przednionapędówek w historii.

Alfa Romeo GTV typu 916 w ciągu dekady swojej obecności na rynku przeszła dwa kluczowe liftingi, które pozwoliły jej zachować świeżość na tle coraz nowocześniejszej konkurencji. Pierwsza modernizacja z 1998 roku skupiła się na detalach – wprowadzono chromowaną obwódkę wokół tarczy scudetto oraz odświeżono wnętrze, zastępując toporną, czteroramienną kierownicę nowym, trójramiennym projektem, który znacznie lepiej pasował do sportowego charakteru auta. Znacznie bardziej radykalny był drugi lifting z 2003 roku. Przód samochodu został wówczas całkowicie przerysowany: małe scudetto Alfy zastąpiono większym odpowiednikiem, nawiązujących do modeli 147 i 156, co wymusiło przeniesienie tablicy rejestracyjnej na bok i nadało GTV drapieżnego, nowoczesnego wyglądu.

Produkcja modelu trwała od 1994 do 2004 roku, przy czym ostatnie egzemplarze opuszczały salony jeszcze w 2005 roku. Początkowo montaż odbywał się w historycznych zakładach Alfy Romeo w Arese, jednak w 2000 roku proces ten przeniesiono do fabryki Pininfariny w San Giorgio Canavese. Łącznie wyprodukowano około 41 700 egzemplarzy wersji GTV oraz około 39 000 sztuk otwartego wariantu Spider, co daje łącznie nieco ponad 80 000 samochodów opartych na platformie 916. Dziś te liczby, w połączeniu z faktem, że była to ostatnia taka Alfa produkowana w Arese, czynią z tego modelu ceniony obiekt kolekcjonerski